Copyright 2016 - ΥΠΠΟΑ / Εφορεία Αρχαιοτήτων Μαγνησίας
Δημιουργία - Επιμέλεια Ιστοχώρου: Βασίλης Καραχρήστος, Msc Αρχαιολόγος - Ιστορικός
              Η μονή βρίσκεται στους πρόποδες της Όρθρυος, στην περιοχή  μεταξύ  των χωριών Κοκκωτοί και Βρύναινα. Πρόκειται για την παλαιά μονή της Πανάγνου Θεοτόκου, γνωστή σήμερα ως Παναγία Άνω Ξενιά. Η ίδρυση της Μονής τοποθετείται πριν από τον 10ο αι.. Το καθολικό αποτελεί το μοναδικό παλαιό κτίριο της Μονής, καθώς τα υπόλοιπα καταστράφηκαν κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ανήκει στον τύπο του σύνθετου τετρακιόνιου σταυροειδούς εγγεγραμμένου με τρούλο, ο οποίος έχει καταρρεύσει. Ο βυζαντινός ναός διέθετε περίτεχνο μαρμάρινο τέμπλο, από το οποίο σώζονται σήμερα θωράκια και κιονίσκοι. Η Μονή της Πανάγνου Θεοτόκου καταστράφηκε από έναν Καρδινάλιο Πελάγιο το 1204. Από τον 16ο αι. η μονή υφίσταται ξανά και καθίσταται γνωστή στη μοναστική κοινωνία. Ο τοιχογραφικός διάκοσμος του ναού χρονολογείται το 1663 και είναι έργο του ζωγράφου Ιωάννη. Κατά την οθωμανική περίοδο ο ναός λειτουργούσε ως κρυφό σχολειό και η μονή έφερε τότε το όνομα «Παναγία η Κισσιώτισσα».
Η ονομασία «Ξενιά» προέρχεται πιθανόν από τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Βρεφοκρατούσας, η οποία μεταφέρθηκε εδώ από άλλη βυζαντινή μονή στον κόλπο του Πτελεού, που καταστράφηκε από επιδρομές πειρατών. Μια άλλη εκδοχή, θέλει την ονομασία να ταυτίζεται με την έννοια της φιλοξενίας της Παναγίας που δέχεται φιλόστοργα τον κάθε πιστό που ζητά τη χάρη και προστασία Της.
Αρχαία Μνημεία Βυζαντινά Μνημεία